Z dużym zaniepokojeniem dowiedzieliśmy się o odwołaniu przez organizatorów wykładu dr. Tomasza Witkowskiego pt. „Psychologia oparta na dowodach” w ramach konferencji „Psychodebiuty” na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dr Tomasz Witkowski jest specjalistą światowej sławy, tymczasem organizatorzy (Koło Naukowe PRAGMA) tłumaczą odwołanie wykładu względami nie merytorycznymi, lecz światopoglądowymi. Ich zdaniem opinie dr. Witkowskiego wyrażane na Facebooku godzą w komfort niektórych spośród studentów UJ.
Jako z naukowcem, publicystą naukowym, pisarzem popularyzującym naukę i liderem Klubu Sceptyków Polskich współpracujemy z dr. Witkowskim od lat. Robimy to jako racjonaliści, których celem jest propagowanie racjonalizmu i naukowego spojrzenia na rzeczywistość. Dr. Witkowski wielokrotnie występował na nasze zaproszenie, chociażby w ramach Wrocławskich Dni Darwina na Uniwersytecie Wrocławskim organizowanych corocznie od ponad dekady. „Psychologia oparta na dowodach” to wykład, który mógłby znacząco wzbogacić intelektualnie uczestników konferencji i to nie tylko ze względu na ogromne znaczenie samego tematu dla młodych psychologów, ale także na charakter wystąpień dr. Witkowskiego, w których promuje on zawsze sceptycyzm i zachęca do krytycznego myślenia.
Postawa sceptyczna, której najwybitniejszym chyba w Polsce propagatorem jest właśnie dr Witkowski, to bardzo cenny aspekt nie tylko racjonalizmu, ale też nauki jako takiej. Czujemy się zdziwieni, a nawet zawstydzeni, pouczając w ten sposób środowisko związane z jedną z najlepszych polskich uczelni; niestety zaistniała sytuacja wymusza nasz stanowczy sprzeciw.
Bez sceptycyzmu nie jest możliwy światopogląd naukowy, którego nauczycielką i strażniczką powinna być każda wszechnica wiedzy. Oczywiście podważanie zastałych poglądów zawsze rodzi sprzeciw osób do nich przywiązanych. Uczelnie i nauka jako taka powinny bronić debaty jako sposobu zderzenia się obrońców dawnych prawd z tezami lub pytaniami sceptyka. Nie jest natomiast godne naukowego i akademickiego świata odpowiadanie na niewygodne tezy lub opinie kneblowaniem ust, zwanym inaczej wg amerykańskiej mody cancelingiem.
Mamy nadzieję, że zamiłowanie do cenzury opartej o światopogląd badacza nie jest oficjalną polityką UJ jako takiego, lecz przeoczeniem, ekstrawagancją jakiejś niszowej grupy. Prosimy zatem o naprawienie tego niegodnego czynu, jakiego dopuszczono się w sławnych murach UJ, przeproszenie dr. Witkowskiego i upomnienie domorosłych cenzorów.
Sądzimy, że osoby rzeczywiście związane z UJ, jego wielkimi osiągnięciami i jego dumną historią, wiedzą jeszcze lepiej niż my, że wolność naukowej debaty służy rozwojowi ludzkiej wiedzy. Sceptyczne podejście do każdego zagadnienia nauki może przynieść dwa rozwiązania: albo obala nieprawdziwe teorie, albo też umacnia te, które są w stanie się obronić – nie z pomocą knebla i cancelingu, ale z pomocą trafnych argumentów użytych w szeroko rozumianej debacie.
